Sau kỳ nghỉ Tết, nhiều người quay trở lại công việc trong tình trạng cơ thể chưa kịp thích nghi do ăn uống dư thừa năng lượng, sử dụng rượu bia, thiếu ngủ và ít vận động. Những thay đổi này có thể làm rối loạn chuyển hóa, ảnh hưởng đến gan, tim mạch, đường huyết và hệ tiêu hóa.

Thăm khám sức khỏe sau Tết là bước cần thiết để đánh giá lại tình trạng cơ thể, phát hiện sớm bất thường và điều chỉnh lối sống kịp thời.

1. Đánh giá chức năng gan

Trong dịp lễ Tết, lượng rượu bia và thực phẩm giàu chất béo thường tăng cao. Gan là cơ quan chính tham gia chuyển hóa cồn và lipid, vì vậy rất dễ bị quá tải.

Khi nào cần kiểm tra?

• Mệt mỏi kéo dài, chán ăn

• Buồn nôn, đầy tức vùng hạ sườn phải

• Vàng da, nước tiểu sẫm màu

Xét nghiệm nên thực hiện

• Men gan (AST, ALT)

• GGT (đánh giá ảnh hưởng của rượu bia)

• Siêu âm gan mật để phát hiện gan nhiễm mỡ hoặc tổn thương cấu trúc

Việc kiểm tra giúp phát hiện sớm tình trạng viêm gan, gan nhiễm mỡ hoặc tổn thương gan do rượu.

2. Kiểm tra đường huyết và nguy cơ đái tháo đường

Chế độ ăn nhiều bánh kẹo, nước ngọt và tinh bột tinh chế có thể làm tăng đường huyết, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ (thừa cân, tiền sử gia đình, tiền đái tháo đường).

Dấu hiệu cần lưu ý

• Khát nước nhiều, tiểu nhiều

• Sụt cân không rõ nguyên nhân

• Mệt mỏi, vết thương lâu lành

Xét nghiệm nên thực hiện

• Đường huyết lúc đói

• HbA1c (đánh giá mức đường huyết trung bình trong 2–3 tháng)

Theo khuyến cáo, HbA1c ≥ 6,5% có giá trị chẩn đoán đái tháo đường (khi được xác nhận lặp lại).

3. Huyết áp và sức khỏe tim mạch

Ăn mặn, nhiều cholesterol, uống rượu bia và căng thẳng kéo dài có thể làm tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và tăng nguy cơ biến cố tim mạch.

Triệu chứng cảnh báo

• Đau đầu, chóng mặt

• Đánh trống ngực

• Đau tức ngực, khó thở

Nội dung kiểm tra nên thực hiện

• Đo huyết áp

• Xét nghiệm mỡ máu (Cholesterol toàn phần, LDL-C, HDL-C, Triglycerid)

• Điện tâm đồ khi có triệu chứng nghi ngờ

Việc phát hiện sớm tăng huyết áp hoặc rối loạn lipid máu giúp phòng ngừa đột quỵ và nhồi máu cơ tim.

4. Rối loạn tiêu hóa

Ăn uống thất thường, nhiều đồ cay nóng, rượu bia có thể làm trầm trọng tình trạng viêm dạ dày, trào ngược dạ dày – thực quản hoặc rối loạn tiêu hóa.

Biểu hiện thường gặp

• Đầy hơi, chướng bụng

• Ợ chua, đau vùng thượng vị

• Buồn nôn

Dấu hiệu nguy hiểm cần khám ngay

• Nôn ra máu

• Đi ngoài phân đen

• Đau bụng dữ dội

Nội soi dạ dày được chỉ định khi triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu cảnh báo.

5. Cân nặng và các chỉ số chuyển hóa

Tăng cân sau Tết khá phổ biến do dư thừa năng lượng và giảm vận động. Thừa cân – béo phì là yếu tố nguy cơ của đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ và bệnh tim mạch.

Nên đánh giá

• Chỉ số BMI

• Vòng eo (đánh giá béo bụng – nguy cơ chuyển hóa)

Điều chỉnh chế độ ăn và tăng cường vận động sớm sẽ giúp cơ thể nhanh chóng trở lại trạng thái cân bằng.

Kết luận

Sau Tết là thời điểm thích hợp để tái kiểm tra sức khỏe và thiết lập lại lối sống lành mạnh. Chủ động thăm khám không chỉ giúp phát hiện sớm các rối loạn chuyển hóa mà còn giảm thiểu nguy cơ biến chứng lâu dài.

Chăm sóc sức khỏe định kỳ chính là nền tảng để bắt đầu một năm mới an toàn và bền vững.